CMY kleurencirkel

	R	Y	G	C	U	M
Engels	Red	Yellow	Green	Cyan [3]	Um-blue	Magenta [4]
Nederlands	Rood	Geel	Groen	Cyaan	Ultramarijn	Magenta
C,M,Y [1]	0,100,100	0,0,100	100,0,100	100,0,0	100,100,0	0,100,0
Hex-code [2]	E60004	FFED00	009836	00A6EB	2E1D86	E50083

[1] Percentages cyaan (C), magenta (M) en geel (Y).
[2] Hexadecimale code (bij benadering, CMYK omgezet naar RGB modus).
[3] De RGB kleur aqua (00FFFF) wordt in html naast aqua ook cyan genoemd, maar CMYK-cyaan (00A6EB) is beslist niet dezelfde kleur als RGB-aqua (00FFFF). CMYK-cyaan bevat verhoudingsgewijs minder groen en is dus blauwer van kleur.
[4] De RGB kleur fuchsia (FF00FF) wordt in html naast fuchsia ook magenta genoemd, maar CMYK-magenta (E50083) is beslist niet dezelfde kleur als RGB-fuchsia (FF00FF). CMYK-magenta bevat verhoudingsgewijs minder blauw en is dus roder van kleur.

RYB

Vanaf de vroege zeventiende eeuw tot in de eerste helft van de twintigste eeuw werden rood (R), geel (Y) en blauw (B) door vele kleurenvorsers en kunstenaars beschouwd als primaire kleuren. Met deze drie basiskleuren zouden, in theorie althans, alle andere kleuren kunnen worden gemengd [5].

In het begin van de achttiende eeuw was het echter al duidelijk dat de kleuraanduidingen 'rood' en 'blauw' niet specifiek genoeg zijn [6]. Er bestaan vele soorten rood, geel en blauw, die niet altijd het theoretisch voorspelde resultaat opleveren wanneer ze worden gemengd [7]. Aan het eind van de negentiende eeuw was bekend dat de kleur rood dan wel 'normaal rood' in het subtractieve proces geen primaire kleur is maar een mengkleur [8].

[5] Beginnend bij Aguilonius Opticorum Libri Sex 1613. Daarna o.a. Le Blon Coloritto 1725, Harris The Natural System of Colours 1766, Runge Farbenkugel 1810, Goethe Farbenlehre 1810, Chevreul 1839, Van Gogh, Mondriaan en Van Doesburg 1917 en tenslotte Itten Kleurenleer 1961.
[6] (Boutet) Traite de la Peinture en Mignature 1708
[7] Een mengsel van 'normaal blauw' en 'normaal rood' kun je 'paars' of 'purper' (=roodpaars) noemen, maar een helder violet (=blauwpaars) zal het mengsel nooit worden, omdat 'normaal rood' te veel geel bevat.
[8] Benson 1868, Hatt The Colorist 1908, The Ives trichromatic palette 1935.

CMY

Het CMY-proces is in feite een verbeterde versie van het klassieke RYB-proces. Tegenwoordig worden [het blauwe] cyaan (C), [het rozerode] magenta (M) en geel (Y) beschouwd als de drie primaire kleuren in het subtractieve proces [9].

In de praktijk blijkt dat met CMY niet alle andere kleuren kunnen worden gemengd [10], wat betekent dat de theorie van drie primaire kleuren subtractief nog steeds niet klopt (ook niet door het toevoegen van zwart zoals in CMYK), maar het CMY-proces is wel een acceptabele benadering die al ruim een eeuw in 'full color' drukwerk wordt toegepast.

[9] o.a. Gerritsen Evolutie van de kleurenleer 1972, Küppers Das grundgesetz der Farbenlehre 1978.
[10] Beeldschermkleuren zoals lime (00FF00) en blue (0000FF) kunnen niet zonder kleurverlies worden gereproduceerd in CMYK.

CMYK

De kleur die ontstaat door het mengen van 100% C, 100% M en 100% Y (gedrukt op een witte ondergrond) is geen zwart maar donkergrijs. Om die reden werd aan het CMY-proces een vierde drukgang zwart (K) toegevoegd. Zie het verschil in kleur tussen de zwarte letter (100% K) en het mengsel van 100% C, M en Y in onderstaand schema (P758).

CMY kleurencirkel P751 in gedeeltes

CMY kleurencirkel P751-1 / Kleuren opgebouwd uit één CMY-proceskleur [11].

CMY kleurencirkel P751-2 / Kleuren opgebouwd uit twee CMY-proceskleuren.

CMY kleurencirkel P751-3 / Kleuren opgebouwd uit drie CMY-proceskleuren.

[11] Proceskleuren zijn de basiskleuren van een specifiek proces (die je ook de primaire kleuren van dat specifieke proces kunt noemen). In het subtractieve CMY-proces zijn de proceskleuren cyaan (C), magenta (M) en geel (Y). Alle andere kleuren (m.u.v. wit) zijn een percentage van een proceskleur of worden gemengd dan wel samengesteld uit twee of drie proceskleuren.