< Homepage bmdeboer

 

De Coloribus

< Overzicht

Plato (A)
Plato (B)
Plato (C)
Aristoteles (A)
Aristoteles (B)
Aristoteles (interpretatie)
Pseudo-Aristoteles

Plinius de Oudere
Johannes
Claudius Ptolemeus
Chalcidius
Arabische alchemie
Picatrix (A)
Picatrix (B)

Bartholomaeus Anglicus
Roger Bacon
Thomas Aquinas
Sicille (A)
Sicille (B)
Sicille (C)

Leon Battista Alberti
Leon Battista Alberti (B)
Leonardo da Vinci

Tübinger Hausbuch
Martin Schaffner
Combinatiefiguur
Karel van Mander
Franciscus Aguilonius
Athanasius Kircher
Samuel van Hoogstraten
J.W. (von) Goethe

De Coloribus MMVIII

 

© Bastiaan de Boer

De Coloribus / Samuel van Hoogstraten

 

De Coloribus - Samuel van Hoogstraten

Samuel van Hoogstraten (1627-1678)

1678

Visualisatie (interpretatie) van de indeling, ofwel de koppeling van kleuren aan planeten en de koppeling van kleuren aan elementen, genoemd in: Inleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt 1678, Boek 6, 3, Van de Verwen en 6, 4, Van der Verwen beteykening.

 

bronnen en links
Stichting Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
http://www.dbnl.org/tekst/hoog006inle01_01/

 

Koppeling planeten, kleuren en elementen

  Sicille, ca. 1435 Samuel van Hoogstraten, 1678
  Couleurs Eslemens Verwen Hooftstoffen
Sol 1. jaulne/or   1. gout, geel  
Luna 2. blanche/argent l'eaue 2. wit 't water
Mars 3. rouge/gueules le feu 3. root 't vier
Saturnus 5. noir/sable [1] la terre 4. zwart de aerde
Jupiter 4. bleue/azur [1] l'air 5. blaeuw, lazuur de locht
Venus 6. verd/sinople   6. groen  
Mercurius 7. pourpre   7. purper  

[1] Alle koppelingen komen overeen. De volgorde van zwart en blauw is echter verschillend. Van Hoogstraten begint met de vier kleuren die (volgens Plinius) in de Griekse oudheid werden gebruikt.

 

 

 

 

"Enkele verwen beezichtmen in adelijke wapenen: maer wy zullen dit gebruik, als te gemeen zijnde, overslaen, en spreeken alleen van het Schilderachtich enkel: als by voorbeeld: in uw werk een gladde mueragie, of eenig quastig beschot te brengen, zal niet zwaer zijn, maer een vorderlijke wegh en bequaeme trap tot de kunst."

(6, 2, Van 't koloreeren. En eerst van iets vlax.)

 

"De Hooftkoleuren zijn zeven, en de planeten toegeeygent; maer de verwen, die wy daer toe hebben, zijn onbepaelt in 't getal."

(6, 3, Van der Verwen.)

 

"Maer wy laten 't genoeg zijn met deeze staeltjes; want te veel muizenesten in't hooft te hebben maekt de zinnen versuft."

(6, 4, Van der Verwen beteykening.)

 

"However, we consider these samples to be sufficient; because having too many musings in the head drowses the senses."

(zelfde, eigen vertaling)