< Homepage bmdeboer

 

De Coloribus

< Overzicht

Plato (A)
Plato (B)
Plato (C)
Aristoteles (A)
Aristoteles (B)
Aristoteles (interpretatie)
Pseudo-Aristoteles

Plinius de Oudere
Johannes
Claudius Ptolemeus
Chalcidius
Arabische alchemie
Picatrix (A)
Picatrix (B)

Bartholomaeus Anglicus
Roger Bacon
Thomas Aquinas
Sicille (A)
Sicille (B)
Sicille (C)

Leon Battista Alberti
Leon Battista Alberti (B)
Leonardo da Vinci

Tübinger Hausbuch
Martin Schaffner
Combinatiefiguur
Karel van Mander
Franciscus Aguilonius
Athanasius Kircher
Samuel van Hoogstraten
J.W. (von) Goethe

De Coloribus MMVIII

 

© Bastiaan de Boer

De Coloribus / Roger Bacon

 

De Coloribus - Roger Bacon

Roger Bacon (ca.1214-ca.1294)

Midden 13e eeuw

Visualisatie (interpretatie) van de 'aristoteliaanse' indeling genoemd in: Liber de sensu et sensato, cap. 16. [R. Steele, p. 70, 71 en 77]

 

bronnen en links
Roger Bacon, Liber de sensu et sensato (Robert Steele 1937), pdf download via http://www.logicmuseum.com/wiki/Authors/Roger_Bacon/LDSS (archief)

 

 

 

"[…] album et nigrum concurrent equaliter ad compositionem coloris medii, et tunc erit color equidistans inter extremos ut rubedo. Inter album vero et rubeum non erunt nisi duo, quorum unus magis approximabit albo et alius rubeo. Inter rubeum vero et nigrum erunt similiter duo, unus magis conveniens cum rubeo, alius magis conveniens cum nigro, […] De nominibus tamen secundum Aristotelem videtur quod erunt hujusmodi glaucus, puniceus, rubeus, purpureus, viridis – ita quod inter album et rubeum erunt glaucus a parte albi, puniceus a parte rubei. Inter rubeum et nigrum erunt purpureus a parte rubei, viridis a parte nigri; viridem enim et puniceum hic (nominat) suis nominibus."

(Liber de sensu et sensato, cap. 16.)

 

Noot: De kleuren in de aan Aristoteles toegeschreven indeling komen niet overeen met de door Aristoteles (A) omschreven zeven kleuren. De kleur 'glaucus' werd toegevoegd (tussen wit en geel) en de kleur blauw ontbreekt (tussen groen en zwart). De kleuren geel, rood, purper en groen zijn opgeschoven richting zwart, waardoor rood precies in het midden komt te staan.
Roger Bacon citeert hoogstwaarschijnlijk dezelfde bron als Bartholomaeus Anglicus.

Aan het eind van het hoofdstuk voegt Bacon nog elf tussenliggende kleuren toe, waardoor een reeks van achttien kleuren ontstaat. Welke kleuren dat precies zijn is een raadsel. Over de vertaling bestaat onenigheid.

 

"Multi sunt colores hi(n)cinde, set hii sunt satis nominati. Si vero accipiantur, tam illi qui dicebantur gradus diversi in una specie, quam illi qui proprie sunt medii, poterunt hoc modo ordinari -- flavus sive lividus , albus, candidus, glaucus, ceruleus, pallidus, citrinus, puniceus, rufus, croceus, rubeus, rubicundus, purpureus, viridis, venetius, lividus, lazulus, fuscus, niger; vel si lazulus sit color azuri, tunc debet poni inter viridem et venetium."

(Liber de sensu et sensato, cap. 16.)