|
De Coloribus Plato (A) Plinius de Oudere Bartholomaeus Anglicus Leon Battista Alberti Tübinger Hausbuch
© Bastiaan de Boer |
De Coloribus / Roger Bacon
|
"[…] album et nigrum concurrent equaliter ad compositionem coloris medii, et tunc erit color equidistans inter extremos ut rubedo. Inter album vero et rubeum non erunt nisi duo, quorum unus magis approximabit albo et alius rubeo. Inter rubeum vero et nigrum erunt similiter duo, unus magis conveniens cum rubeo, alius magis conveniens cum nigro, […] De nominibus tamen secundum Aristotelem videtur quod erunt hujusmodi glaucus, puniceus, rubeus, purpureus, viridis – ita quod inter album et rubeum erunt glaucus a parte albi, puniceus a parte rubei. Inter rubeum et nigrum erunt purpureus a parte rubei, viridis a parte nigri; viridem enim et puniceum hic (nominat) suis nominibus." (Liber de sensu et sensato, cap. 16.)
Noot: De kleuren in de aan Aristoteles toegeschreven indeling komen niet overeen met de door Aristoteles (A) omschreven zeven kleuren. De kleur 'glaucus' werd toegevoegd (tussen wit en geel) en de kleur blauw ontbreekt (tussen groen en zwart). De kleuren geel, rood, purper en groen zijn opgeschoven richting zwart, waardoor rood precies in het midden komt te staan. Aan het eind van het hoofdstuk voegt Bacon nog elf tussenliggende kleuren toe, waardoor een reeks van achttien kleuren ontstaat. Welke kleuren dat precies zijn is een raadsel. Over de vertaling bestaat onenigheid.
"Multi sunt colores hi(n)cinde, set hii sunt satis nominati. Si vero accipiantur, tam illi qui dicebantur gradus diversi in una specie, quam illi qui proprie sunt medii, poterunt hoc modo ordinari -- flavus sive lividus , albus, candidus, glaucus, ceruleus, pallidus, citrinus, puniceus, rufus, croceus, rubeus, rubicundus, purpureus, viridis, venetius, lividus, lazulus, fuscus, niger; vel si lazulus sit color azuri, tunc debet poni inter viridem et venetium." (Liber de sensu et sensato, cap. 16.)
|
||||