De Coloribus
Plato (A)
Plato (B)
Plato (C)
Aristoteles (A)
Aristoteles (B)
Aristoteles (interpretatie)
Pseudo-Aristoteles
Plinius de Oudere
Johannes
Claudius Ptolemeus
Chalcidius
Arabische alchemie
Picatrix (A)
Picatrix (B)
Bartholomaeus Anglicus
Roger Bacon
Thomas Aquinas
Sicille (A)
Sicille (B)
Sicille (C)
Leon Battista Alberti
Leon Battista Alberti (B)
Leonardo da Vinci
Tübinger Hausbuch
Martin Schaffner
Combinatiefiguur
Karel van Mander
Franciscus Aguilonius
Athanasius Kircher
Samuel van Hoogstraten
J.W. (von) Goethe
© Bastiaan de Boer
De Coloribus / Karel van Mander
Karel van Mander (1548-1606) 1604 Visualisatie (interpretatie) van de indeling -ofwel de koppeling van kleuren aan planeten, elementen en dagen van de week- genoemd in: Schilder-Boeck, 14. Bediedinghen der Verwen, watter mede beteyckent can worden, 11, 25-26 en 29.
bronnen en links
Koppeling planeten (dagen van de week), kleuren en elementen
[1] Volgorde volgens de dagen van de week. Alle koppelingen komen overeen; Van Mander citeert Sicille.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
"Maer hoort hoe d'Herouten in't blasonneren
D'edel wapen coleuren compareren: […]
Twee metalen, Silver en Goudt met namen,
In wapenen der Edelen en connen
Alleen niet bestaen, desghelijcx betamen
De verwen niet sonder metalen t'samen;
Onder de Planeten is by der Sonnen
t'Goudt gheleken, en by de Mane connen
Wy t'Silver verstaen, en Mars by het roode,
By Purper Mercury, der Goden bode.
By het Blaeuw Iuppiter, Venus by t'groene,
t'Swart by den droeven Saturnus gheleken;
Aldus mach men oock verghelijcken coene,
Van den Sondagh af, in ghelijcken doene,
Met dees Verwen, al de daghen der weken. […]
Oock is, soo men d'Elementen begheerde,
t'Roodt t'vyer, t'Blaeuw locht, t'Wit water,
en t'Swart d'eerde."
(Schilder-Boeck, 14. 11, 25-26, 29)
"But hear how the heralds emblazon, comparing colours in noble arms: […]
Two metals, in particular silver and gold, in the arms of nobles, cannot exist alone, likewise the colours cannot exist without the metals / Among the planets the Sun is compared to gold, and the Moon to silver, and Mars to red. Mercury, messenger of the gods, to purple. Blue to Jupiter, Venus to green, black to sad Saturn / And thus one also dares to compare, starting with sunday, likewise, with these paints, all days of the week. […]
And also, regarding the elements, red is compared to fire, blue to air, white to water and black to earth."
(zelfde, eigen vertaling)